Rechtsvormen

Welke rechtsvorm kiest u?

Voordat u alleen, of met anderen, een bedrijf start kiest u een rechtsvorm voor uw onderneming. U kunt er ook voor kiezen om een zogenoemde rechtspersoon in het leven te roepen (bijvoorbeeld een stichting, een maatschap of een BV).

 De vorm die u kiest voor de uitoefening van uw onderneming, heet rechtsvorm. De rechtsvorm is niet alleen van belang voor aansprakelijkheid, maar is ook van invloed op uw belastingverplichtingen. Zo is een rechtspersoon de eigenaar van de onderneming en daarmee belastingplichtig voor de winst uit onderneming.

 Er zijn belangrijke verschillen tussen een rechtspersoon en een onderneming die door uzelf, eventueel samen met anderen, wordt gedreven. Veel van die verschillen hebben te maken met aansprakelijkheid. Als u de onderneming zelf drijft of samen met anderen, bent u namelijk aansprakelijk voor de schulden van de onderneming. Bij een rechtspersoon bent u in principe niet aansprakelijk, maar is de rechtspersoon aansprakelijk. Daar staat dan wel tegenover dat u, eventueel samen met uw medeoprichters, kapitaal moet inbrengen in de rechtspersoon. Als startende ondernemer zult u in het algemeen een van de volgende rechtsvormen kiezen:

 

  • eenmanszaak
  • maatschap
  • vennootschap onder firma (vof)
  • man-vrouwfirma
  • commanditaire vennootschap (cv)
  • besloten vennootschap (bv)
  • stichting of vereniging

 

Freelancers en ZZP’ers:

Een zzp’er (zelfstandige zonder personeel) voert op basis van een commerciële overeenkomst werkzaamheden uit voor verschillende opdrachtgevers. Hij heeft geen dienstbetrekking bij de opdrachtgever. Als de Belastingdienst of de UWV (achteraf) vaststelt dat u eigenlijk een dienstbetrekking had, kunt u als werknemer worden gezien. De opdrachtgever wordt dan geconfronteerd met de bijbehorende loonbelasting en/of premies. De belastingdienst en de UWV noemen de volgende voorwaarden voor een dienstbetrekking:

  • Er is sprake van loon
  • Er is sprake van verplichte persoonlijke arbeid (uzelf voert opdrachten uit)
  • Er is sprake van een gezagsverhouding (de opdrachtgever bepaalt waar, wanneer en hoe het werk wordt verricht. Verder is sprake van een gezagsrelatie als de opdracht een essentieel onderdeel is van de bedrijfsvoering van de opdrachtgever of als de winstgevendheid van de onderneming van de opdrachtgever zonder de zzp’er in gevaar komt).

Eenmanszaak

Dit is voor veel starters de beste vorm om mee te beginnen, later kan de eenmanszaak worden omgezet in een bv. Bij een eenmanszaak drijft u de onderneming alleen. Dat is het geval als u een zelfstandig beroep (bijvoorbeeld notaris of huisarts) uitoefent of als u de enige eigenaar van uw bedrijf bent. U kunt dus ook een eenmanszaak hebben als u personeel in dienst heeft. Als u aan de eisen voor het ondernemerschap voldoet, bent u voor de inkomstenbelasting voortaan ondernemer. U kunt dus gebruikmaken van de speciale regelingen voor ondernemers. Ook voor de btw bent u zelf ondernemer en zijn de btw-regels op u van toepassing.

Als u personeel in dienst neemt, krijgt u te maken met loonheffing en premies werknemersverzekeringen. De eenmanszaak is geen rechtspersoon. Als u een eenmanszaak heeft, bent u aansprakelijk voor de schulden van uw onderneming.

Maatschap

Een maatschap is in principe bedoeld voor vrije beroepen. Andere beroepen kunnen samen meestal alleen een vof vormen. Raadpleeg bij twijfel de lijst van vrije beroepen.

In een maatschap oefent u een vrij beroep uit in samenwerking met anderen (uw ‘maten’), bijvoorbeeld in een artsenpraktijk of een tolkencentrum. U kunt zelf een samenwerkingscontract opstellen of u kunt een deskundige inschakelen. Elke maat van de maatschap die aan de criteria voldoet, is ondernemer voor de inkomstenbelasting en kan dus gebruikmaken van de speciale regelingen voor ondernemers. Voor de btw is de maatschap de ondernemer. De btw-regels zijn op de maatschap van toepassing. Als u namens de maatschap personeel in dienst neemt, krijgt de maatschap te maken met loonheffing en premies werknemersverzekeringen. De maatschap is geen rechtspersoon. Elke maat is voor een evenredig deel aansprakelijk voor alle schulden van de maatschap. De maatschap is een samenwerkingsvorm tussen twee of meer personen, die maten genoemd worden. Zij brengen ieder iets in, met het doel het voordeel dat daaruit voortvloeit gezamenlijk te delen. De inbreng kan arbeid, geld en/of goederen zijn. De maatschapvorm wordt gekozen door vrije beroepsbeoefenaren, zoals artsen, accountants of fysiotherapeuten.

Voor de oprichting van een maatschap is het niet verplicht om een contract op te stellen. Het is wel aan te raden om de afspraken tussen de maten schriftelijk vast te leggen. Bij het opstellen van een maatschapcontract kan een accountant of een juridisch adviseur u behulpzaam zijn. Het is ook verstandig om het contract bij de notaris vast te leggen. In het maatschapcontract kunnen bijvoorbeeld de volgende afspraken worden vastgelegd:

De inbreng van de maten.

  1. De winstverdeling. De winst wordt verdeeld in verhouding tot de inbreng, tenzij in het maatschapcontract een andere regeling is overeengekomen. Het is verboden te regelen dat de gehele winst aan één maat toekomt.
  2. De verdeling van de bevoegdheid. Ieder van de maten is bevoegd beheersdaden te verrichten, tenzij een andere regeling is overeengekomen. Daden van beheer zijn handelingen die tot de normale gang van zaken van de maatschap worden gerekend. Alle handelingen die hierbuiten vallen, kunnen alleen door de maten gezamenlijk worden verricht. In het maatschapcontract kunnen de bevoegdheden op een andere wijze worden geregeld.
  3. Afspraken over voortzetting van de activiteiten bij beëindiging van de maatschap.

De maatschap wordt niet ingeschreven in het Handelsregister, omdat de maatschap geen bedrijf uitoefent. De maatschap wordt immers gekozen door vrije beroepsbeoefenaren. In het handelsregister staan alleen bedrijven ingeschreven en geen beroepsbeoefenaren.

Aansprakelijkheid bij maatschap

Iedere maat die daartoe is bevoegd, kan namens de maatschap een overeenkomst sluiten, waarna alle maten aansprakelijk zijn voor gelijke delen. Heeft een maat echter onbevoegd gehandeld, dan zijn de overige maten in beginsel niet aansprakelijk en heeft de onbevoegd handelende maat slechts zichzelf gebonden.

 

Bij de maatschap is er in principe geen sprake van een afgescheiden vermogen (een vermogen dat is afgescheiden van het privé-vermogen van de maten). Crediteuren (schuldeisers) van de maatschap kunnen bij de individuele maten uitsluitend terecht voor gelijke delen. Schuldeisers van de maatschap hebben volgens de wet geen voorrang op privéschuldeisers.

 

Iedere maat betaalt afzonderlijk inkomstenbelasting over het eigen deel van de winst. Iedere maat wordt door de belastingdienst in principe gezien als zelfstandig ondernemer. Een maat is geen werknemer en valt niet onder de werknemersverzekeringen. Dit betekent dat de maat zelf verantwoordelijk is voor dekking van het arbeidsongeschiktheidsrisico.

Volgens de wet eindigt de maatschap als één van de maten uittreedt of overlijdt. Om het voortbestaan van de maatschap veilig te stellen, kunnen in het maatschapcontract regelingen worden opgenomen die het de overblijvende maten mogelijk maken de maatschap (al dan niet met een nieuwe maat) voort te zetten.

Vennootschap onder firma (vof)

U begint een onderneming samen met anderen (de firmanten of vennoten). U kunt zelf een samenwerkingscontract opstellen of u kunt een deskundige inschakelen. Iedere vennoot die aan de eisen voor ondernemerschap voldoet, geldt voor de inkomstenbelasting als ondernemer. Hij kan dus gebruikmaken van de speciale regelingen voor ondernemers, als hij voldoet aan het urencriterium (zie hoofdstuk 16). Voor de btw is de vof als geheel ondernemer. Als u bijvoorbeeld met z’n drieën een vof vormt, bent u alle drie ondernemer voor de inkomstenbelasting, maar is de vof als geheel ondernemer voor de btw. Als u namens de vof personeel in dienst neemt, krijgt de vof te maken met loonheffing en premies werknemersverzekeringen. De vof is geen rechtspersoon. Elke vennoot is hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel van alle schulden van de vof.

Man-vrouwfirma

Een speciale vorm van de vof is de man-vrouwfirma: u begint samen met uw partner een onderneming. Voor de man-vrouwfirma gelden dezelfde regels als voor de vof. Als u en uw partner dus beiden voldoen aan de eisen voor het ondernemerschap, is ieder van u voor de inkomstenbelasting ondernemer. Als u aan het urencriterium voldoet, kan ieder van u gebruikmaken van de speciale regelingen voor ondernemers.

De man-vrouwfirma is geen rechtspersoon. Ieder van de partners is met zijn persoonlijke vermogen hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel van de schulden van de firma. Dit geldt ook als u niet in gemeenschap van goederen bent gehuwd.

 Commanditaire vennootschap (C.V.)

Voor een C.V. gelden grotendeels dezelfde regels als voor een vof. Het verschil is dat een C.V. behalve de gewone vennoten (de ‘beherende’ vennoten) ook nog zogenoemde stille vennoten heeft. De stille vennoten brengen geld in de C.V. in, maar bemoeien zich niet met de verdere gang van zaken. Iedere beherende vennoot die aan de eisen voldoet, geldt voor de inkomstenbelasting als ondernemer. Als hij voldoet aan het urencriterium, kan hij dus gebruikmaken van de speciale regelingen voor ondernemers. De stille vennoot is geen ondernemer, omdat hij niet rechtstreeks aansprakelijk is voor de schulden van de onderneming. De inkomsten van deze vennoot worden wel belast als ‘winst uit onderneming’ en hij komt ook in aanmerking voor ondernemingsfaciliteiten die te maken hebben met investeringen (willekeurige afschrijving en investeringsaftrek). Op de overige ondernemingsfaciliteiten heeft de stille vennoot geen recht.

Van een besloten C.V. is sprake als toetreding of vervanging van commanditaire vennoten alleen kan plaatsvinden met toestemming van alle vennoten. Bij een open C.V. hoeft ten minste één vennoot geen toestemming te geven. De open C.V. is zelfstandig belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting.

Voor de btw is de C.V. als geheel ondernemer. De btw-regels zijn op de C.V. van toepassing. Als u namens de C.V. personeel in dienst neemt, krijgt de C.V. te maken met loonheffing en premies werknemersverzekeringen. Neem voor meer informatie over belastingheffing bij een C.V. contact op met de Belastingdienst.

De C.V. is geen rechtspersoon. Elke beherende vennoot is met zijn persoonlijke vermogen hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel van de schulden van de C.V. De stille vennoten lopen het risico hun ingebrachte kapitaal te verliezen. Voor de schulden van de C.V. zijn zij alleen hoofdelijk aansprakelijk als zij zich toch bemoeien met de gang van zaken in de onderneming of als hun naam gebruikt wordt in de C.V.

Besloten vennootschap (bv)

Een bv kunt u alleen of samen met anderen oprichten. U moet met uw eventuele medeoprichters in de bv een kapitaal inbrengen van minimaal 18.151 euro.

Het kabinet heeft in 2007 een wetsvoorstel ingediend, dat de regels voor besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid (bv’s) eenvoudiger en flexibeler moet maken. Ondernemers krijgen ruimere mogelijkheden om in de statuten af te wijken van wettelijke bepalingen. Het minimumstartkapitaal van 18.000 euro wordt afgeschaft. Ook de verplichte blokkeringsregeling, bankverklaring en accountantsverklaring bij inbreng in natura verdwijnen. Het wetsvoorstel vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht zal naar verwachting in 2010 in werking treden, dit in verband met een noodzakelijke invoeringswet.

Stichting of vereniging

Stichtingen en verenigingen worden in bepaalde gevallen ook als onderneming beschouwd. Uw stichting of vereniging betaalt dan over de winst vennootschapsbelasting. Zie ook handboek stichtingbestuurder www.diverti.nl


Gebruik van deze site betekent dat u onze algemene voorwaarden accepteert.
Copyright © 2014 Publimix | Algemene voorwaarden | Privacy verklaring

Betaalmethodes